Matti er 40 ár og heimagangandi. Konan er júst farin frá honum og hevur tikið dóttrina við. Hann stendur einsamallur eftir og skilir einki, men nú fer hann at stríðast fyri at fáa konuna aftur. Hann hoyrdi hana einaferð tosa um egin hús, og nú sær hann tað sum einasta møguleika at savna familjuna aftur.

Hann byrjar at renna og rennur runt í øllum grannaløgunum nærhendis og ger sínar eygleiðingar, og so fer hann undir at massera, fyrst ítróttafólki og seinni eisini kvinnum, alt fyri at fáa pengar til húsini. Hann letur einki forða sær, og í kríggi og kærleika er alt loyvt.
 
Bókin, sum fekk Nordisk Råds Litteraturpris í 2004, gevur eina ironiska mynd av tí bleyta manninum, men ódámligur er hann ikki.
 
Kari Hotakainen: Á heima-vígvøllinum
Á donskum: Hjemmefronten

Omma Viktoriu er á ellisheimi, og ein dagin hoyrir Viktoria nakað, sum fær hana at óttast, at omman er sjúk og skjótt fer at doyggja. Hon og vinkonan Oda gera av, at omman skal hava seinasta ynski sítt uppfylt, men so er bara at vita, hvat omman ynskir sær allarmest í verðini.

Omman finnur ikki tað gamla smúkkuskrínið, skrínið við øllum minnunum. Tíbetur hevur Victoria vinkonu sína Odu at hjálpa sær, og í smúkkuskríninum, sigur omman, fjalir seg okkurt, sum kann broyta alt.

Eisini pinkumaðurin Pinki er við,  men hann er so forliptur, at hann fær ikki hugsað um annað enn Nanny, og tó eru Pinki og Nanny so ymisk, sum pingilipongar kunnu vera.

Bókin er 3.  partur av bókaraðnum : Hvør fjalir seg í postkassanum ; Hvør fjalir seg í ferðataskuni ; Hvør fjalir seg í smúkkuskríninum.

Marjun Syderbø Kjelnæs : Hvør fjalir seg í smúkkuskríninum.(2009) 80 síður
Myndprýtt hevur Hanni Bjartalíð

Tilvildin vil, at fýra einsamøll menniskju møtast í París.
Camille er ein ung listakvinna, sum er troytt av mótgangi og lívinum yvirhøvur. Philibert er av aðalsætt, býr í einari risastórari íbúð og vil helst vera fyri seg sjálvan. Paulette er ein eldri kona, ið hevur trupulleikar við at klára seg einsamalla, men sum ikki vil á ellisheim,  og so er tað ommusonur hennara Franck, sum er kokkur á eini fínari matstovu og eitt satt arbeiðsgrev.

Tey eru øll ógvuliga ymisk, liva sera ymisk lív og sýnast ikki at hava nakað í felag, tó hava tey øll eina fortíð, ið forðar teimum í at koma víðari í lívinum.
Rithøvundin er fronsk, og hon gjørdist kend uttan fyri Frakland við hesi bókini, sum eisini er filmatiserað.

Anna Gavalda: Bare sammen

Ein 70 ára gamal maður, ateistur um ein háls, vaknar á sjúkrahúsinum eftir eina heilabløðing. Teir liggja tríggir gamlir stavnar á stovuni, men hann er tann frískasti. Deildarsjúkrasystirin við sínum kvinnuligu formum fær hann at hugsa um konuna, sum nýliga er deyð og alt, hann nú er noyddur at uppgeva.

Einasti sonurin Pekka er farin til Sankta Pætursborg, har hann arbeiðir som forgyllari í Isaak-dómkirkjuni. Hann er blivin kristin, og pápin ger nú av at fara til Skt. Pætursborg at royna at fáa hann at hálsa um og bøta um sambandið teirra millum.
 
Stórir spurningar verða tiknir upp í søguni, trúgv og vantrúgv, lív og deyði, men tað er gjørt væl og skemtiliga.
 
Kari Hotakainen: Isaak-katedralen.

Kristin Lavransdatter er ein triologi (Kransen, Husfrue, Korset), sum kom út á fyrsta sinni í 1920-22. Hetta man vera kendasta bókmentaverkið hjá Sigrid Undset, sum fekk Bókmentaheiðursløn Nobels í 1928, serliga fyri sínar lýsingar av Noregi í miðøldini.

Kristin er stórbóndadóttir, stolt og treisk, og hon giftist móti vilja faðirsins við Erlendi, og tey fáa sjey synir. Hon hevur frá barnsbeini av kent seg drigna bæði at verðsligari fáfongd og Guds kærleika. Kristin fær ringa samvitsku av gerðum sínum, og hjúnalagið verður ikki lukkuligt. Lív hennara er mangan baldrut, og at enda fer hon eina pílagrímsferð til Niðarósa við tí í hyggju at gerast nunna, men doyr av svartadeyða.

Sálarfrøðiliga lýsingin av Kristini er framúrskarandi, og harumframt fáa vit eisini eina siðsøguliga mynd av Noregi í 14. øld.

Sigrid Undset: Kristin Lavransdatter (2005).  906 síður (3 bind í einum).
Bókasavnið hevur eisini bøkurnar á norskum

Pi er ein 16 ára gamal indiskur drongur. Hann er trúgvandi, men tekur undir við bæði kristindómi, hinduismu og islam uttan at velja eina ávísa religión.
Familjan hjá Pi rekur ein djóragarð, sum tey gera av at flyta til Kanada. Øll fara avstað við skipi, bæði djór og fólk, men skipið søkkur, og bert Pi kemur livandi frá tí saman við nøkrum av djórunum.

Pi og djórini reka í einum bjargingarbáti ímóti Amerika, men vælvaksni tikarin, nevndur Richard Parker, etur hini djórini eitt fyri og annað eftir. At enda eru bara Pi og tikarin eftir, men tá teir eftir langa tíð koma í land, er ilt at fáa greiðu á, hvat tað var, sum hendi

Yann Martell: Pi’s liv (2003). 324 síður.

Bókasavnið hevur eisini bókina á enskum: Life of Pi.

Tveir irakiskir menn í útlegd, Robban og Bahaa, hittast tilvildarliga á einari kafe í einum lítlum býi í Marokko. Teir gerast vinmenn, og saman minnast teir aftur á farnar dagar í Bagdad. Báðir eru teir flýddir undan harðrenda stýrinum hjá Saddam Hussein, og ógvusligar og harðligar hendingar hesa tíðina hava merkt teir fyri lívið

Vit fáa eisini søguna um Robban og hansara loyniliga kærleika til dansarinnuna Saifu, og um pápa hansara, sum selur sínar ognir, fyri at sonurin kann flýggja. Bahaa roynir at finna kærleikan í Marokko, men tað fær álvarsligar avleiðingar fyri ta ungu kvinnuna, hann hittir.

Muniam Alfaker: Mindernes trapez (2007), 188 síður

Tveir av kendastu náttúruvísinda-monnunum í Týsklandi eru høvuðspersónar, og vit hoyra bæði um teirra vísindaliga arbeiði og um, hvussu teir vóru sum menniskjur saman við familju og samstarvsfeløgum. Alexander von Humboldt (1769-1859) ferðaðist um allan heimin og gjørdi rannsóknarferðir á ókendum og illa atkomiligum støðum og royndi at savna plantur, djór, bein og annað úr náttúruni.

Daniel Kehlmann: Opmålingen af verden (2007), 287 síður

Mangar eru søgurnar um, hvussu Columbus "fann" Amerika. Áhugavert er at hugsa um, hvussu heimurin hevði sæð út í dag, um aztekararnir høvdu verið fyrstir at finna Evropa. Federico Andahazi ímyndar sær í bókini Conquistadoren, hvussu tað kundi havt verið.

Skaldsøgan fer fram stutt fyri, at Columbus fann Amerika. Tann ungi aztekarin Quetza, sum í evstu løtu slapp undan at verða offraður til gudarnar, veksur upp hjá einum vísum, eldri manni í býnum Tenochtitlan, núverandi Mexico City, og sum smádrongur er hann nógv saman einum bátabyggjara. Hann fær nyttu av tí, teir læra hann, tá ið hann við báti og mannskapi fer eina rannsóknarferð eystureftir og kemur til Evropa. Her sær hann mangt áhugavert og undrunarsamt, men eisini nógvar ræðuleikar.

Rithøvundurin, ið er argentinari, hevur áður skrivað fleiri søguligar skaldsøgur.

Federico Andahazi: Conquistadoren (2009),  276 síður.

Hvussu var at vaksa upp í tí krígsherjaða Libanon, tá harðast leikaði á í sjeyti- og áttatiárunum?

Hetta er ein persónlig frágreiðing um ógvusliga uppvøksturin undir borgarakrígnum í Beirut. Vit hoyra eisini um, hvussu átrúnarlig og tjóðskaparlig fanatisma oyðileggja býin, har fólk av ymiskum uppruna og átrúna áður kundu liva friðarliga saman.Ein høvuðspersónur í bókini er pápi Darinu, sum er frísinnaður, hatar trongskygdu religiónina og vil hava døtur sínar at vera frælsar kvinnur. Bókin gevur eina greiða fatan av, hvussu kríggj og neyð kunnu niðurbróta menniskju. Darina kemur út í rúsevnismisnýtslu og sjálvsoyðileggandi levnað, men klárar tó at hóra undan og skapa sær eitt gott lív í Fraklandi  

Darina al-Jourdi: Den dag Nina Simone holdt op med at synge (2009). 142 síður.

J. M. Coetzee, sum fekk Bókmentaheiðursløn Nobels í 2003, lýsir í hesum báðum sjálvsævisøguligu skaldsøgunum sín barndóm og ungdóm í 1950'unum og 1960'unum.

Drengeår er um ein drong, sum veksur upp millum fátæk hvít í Suðurafrika. Við einum pápa, sum hann onga virðing hevur fyri, men kortini roynir at líkjast, og eini mammu, sum hann er góður við, men eisini argast inn á, roynir hann at trilva seg fram í einum heimi, har spælireglurnar kunnu vera ringar at skilja.

Ungdomsår er um unga studentin, sum leggur ætlanir um at rýma úr tí tronga umhvørvinum heima. Hann droymir um at gerast ein stórur rithøvundur og heldur, at tá hann kemur burtur, verður dreymurin til veruleika. Hann flytir til London, men finnur ikki tað, hann leitar eftir. Hann lívbjargar sær við fyrifallandi arbeiði, og so við og við missir hann hugin at skriva. Við stórhendingum sum Sharpville, Kubakreppuni og Vietnamkrígnum í baksýni er bókin ein lýsing av einum ungum manni, sum roynir at finna seg sjálvan

J. M Coetzee : Drengeår (1997). 173 síður ella 5 bond
J. M Coetzee : Ungdomsår (2003). 187 síður ella 5 bond

Bókasavnið hevur eisini bøkurnar á enskum: Boyhood. Youth.

Eitt avgamalt talv, sum var ein gáva til Karlamagnus, sigst geva eigaranum óavmarkað vald.
Í nógv ár hevur tað ligið goymt í einum kleystri í Fraklandi, men í 1790, undir fronsku kollveltingini, verður tað leitað fram aftur, og gamla abbadissan býtir talvfólkið millum nonnurnar og sendir tær burtur úr kleystrinum, so talvið spjaðist um alt Evropa. Vit fylgja ungu novisuni, Mireilles, sum fer til París, har kollveltingin broytir alt.

Meira enn  200 ár seinni verður Catherine, sum er serkøn í kunningartøkni, ov trupul fyri arbeiðsgevara sín, og tí verður hon send til Algeria at arbeiða eitt skifti. Hon verður av óvart vavd inn í splælið, tá ið ein vinmaður biður hana royna at fáa fatur á talvinum. Eitt vandamikið spæl, har fá kenna reglurnar, og úrslitið fær avleiðingar fyri allan heimin.

Katherine Neville: De otte (2008). 636 síður.

Summen af vore dage er skrivað sum eitt bræv til Paulu, dóttir Isabel Allende, ið doyði ung av sjúku. Isabel Allende fortelur um familjuna og tey nærmastu, frá tíðini eftir at Paula doyði og til 2007, tá ið henda bókin varð skrivað.

Hetta er søgan um tríggjar brøður frá ættargarðinum Neshov. Á garðinum býr elsti bróðurin, Tóri, saman við mammu sínari, tí tigandi og kúgaða pápanum og øllum svínunum. Margido er gamal drongur, miðskeiðis í fimmtiárunum og biðimaður í Tróndheimi. Yngsti bróðirin Erlendur, sum er vindeygadekoratørur og samkyndur, býr í Keypmannahavn.

Teir tríggir hava  ikki sæst í óminniliga tíðir. Teir hittast aftur, tá mamman liggur at doyggja. Dóttir Tóra, Tórunn, sum pápin nóg illa kennir, kemur eisini við. Meðan mamman liggur og stríðist, kemur tað fram, at røturnar, sum brøðurnir hava roynt at kvett, eru djúpari, enn teir grunaðu.

Anna B. Ragde: Berlinaraspirnar ( 2007). 295 síður

Joakim og Karin Westin flyta úr Stockholm út á garðin Åluddin á oynni Øland at búgva. Men garðurin, ið er bygdur av viði frá skipbrotnum skipum, hevur sína óhugnaligu søgu. Har hava fleiri fólk gjøgnum árini latið lív á gátuføran hátt, og tað sigst, at hvørji jól vitja hesi aftur.
 

Natstorm er sostatt ikki bert ein krimi, men eisini spøkilsissøga og ættarsøga. Og víst er eitt plott í søguni, har vit eisini fáa klassisku uppgerðina og uppkláringina av málinum, men minst líka so áhugaverdar eru fínu persónslýsingarnar og frásøgnin um sorg, sakn og ættarbond.
Bókin, ið er onnur krimisøgan eftir Johan Theorin, sum gongur fyri seg á Øland, var útnevnd at vera ársins krimisøga 2008 av svenska akademinum.

Johan Theorin: Natstorm (2009). 413 síður

Í nógv ár hevur Eszter livað eitt friðarligt og keðiligt lív uttan at gera sær greitt, at lívsinnihald hennara hevur verið at bíða eftir manninum, hon elskaði. Lajos var ein óálítandi sjarmørur, sum segði seg elska bara hana, men áðrenn hon visti av, giftist hann við systir hennara og lumpaði pengar frá bæði henni og familjuni.

Og nú tá hann aftan á 20 ár kemur aftur, veit hon, at hann bara er komin at taka tað einasta, hon hevur eftir, húsini, og at hon fer at lata hann fáa tey. Viljaleyst letur hon hann tøla seg.
Sándor Márai (1900-1989) var ein av teimum stóru rithøvundunum í Ungarn, og meginpartin av lívinum livdi hann í útlegd. Verk hansara vóru í nógv ár forboðin í heimlandinum, men tey seinnu árini hava tey verið nógv lisin. Eszters arv kom út á fyrsta sinni í 1938.

Sándor Márai: Eszters arv (2001). 133 síður

Christopher Banks veksur upp í Shanghai fyrst í 20. øld. Pápin kemur sær upp í opiumshandil, og hetta er møguliga orsøkin til, at fyrst hann og síðani mamman hvørva uttan spor. Foreldraleysur og uttan systkin verður 10 ára gamli Christopher sendur til London til eina eldri skyldkonu at vera.

Hann fer á kostskúla og fær seinni universitetsútbúgving í Cambridge. Hann gerst ein av kendastu privatdetektivunum í Onglandi og loysir eitt mál fyri og annað eftir. Men enn er eitt mál, sum hann ikki hevur loyst: hvat hendi við foreldrunum og hví? Christopher, sum kennir seg rótleysan og er bangin fyri at vera øðrvísi, setir sær fyri at loysa gátuna um foreldrini og fer tí í 1937 aftur til tað krígsherjaða Shanghai.
Sannleikin um foreldrini vísir seg at vera eitt sindur øðrvísi enn væntað, og eitt og annað er, sum Christopher má koma til sættis við.

Rithøvundurin Kazuo Ishiguro er føddur í Japan, men flutti sum barn saman við foreldrunum og systrunum til Onglands. Hann hevur fingið nógvar virðislønir fyri bøkur sínar, har tann kendasta man vera Resten af dagen (Remains of the day), sum er filmatiserað við Emmu Thompson og Anthony Hopkins í høvuðsleiklutunum.

Kazuo Ishiguro: Vi forældreløse (2000). 343 síður

Bókasavnið hevur eisini bókina á enskum: When we were orphans

Vanvirðing fyri deyðanum og ironisk frástøða til lívið er tað, sum bindur kostskúla-næmingarnar Miles, Alasku og Chip saman.

Nørdurin Miles savnar seinastu orðini hjá víðagitnum fólkum, tann gátuføra Alaska lærir seg yrkingar uttanat, meðan Chip lærir tey bæði at kulka vodka við mjólk.

Kostskúlalívið er stuttligt við skálkabrøgdum, størri og smærri ósemjum og nógvum tómum fløskum, men allan vegin gjøgnum søguna grunar tú, at her verður galin endi.

John Green: Gåden om Alaska (2006) 248 síður

Ein heystardag í 1811 stendur unga bóndadóttirin Sachi spent og hyggur at, meðan fylgið hjá prinsessuni Kazu fer framvið. Prinsessan fær eyga á vøkru Sachi og tekur hana við sær á slottið, har hon skal tæna henni.

Sachi gerst alt vakrari, sum tíðin gongur, og verður at enda konkubina hjá shoguninum. Hetta skapar øvund millum tær nógvu kvinnurnar, sum búgva á slottinum. Borgarakríggj brestur á, og  Sachi má flýggja frá marglætislívinum á slottinum, tá shogunurin verður dripin. Hon verður bjargað av einum hermanni, men hann er í parti við fíggindanum, og tað setur Sachi í eina trupla støðu.
Hetta er ein spennandi og romantisk søga úr einari ógvusligari og stórslignari tíð.

Lesley Downer: Den sidste konkubine (2008). 536 síður

 Í 1945 flýggja fólk eystanfyri undan russisku hermonnunum, sum fara harðliga fram. Á eini jarnbreytastøð í Stettin rýmir Helene frá sínum 7 ára gamla soni og letur hann vera einsamallan eftir í fólkamongdini. Hví ger ein mamma soleiðis? Bókin gevur ikki nakað svar, men lívssøgan hjá hesi mammuni er kanska ein frágreiðing.

Barnaárini hjá Helene vóru trupul. Pápin var innkallaður sum hermaður í fyrra kríggi, og tá hann doyði av skaðunum, hann fekk, flýggjaði mamman heilt inn í sinnisjúkuna, og Helene og systirin máttu klára seg sum frægast. Tær fara til Berlin, har tær uppliva 1920’ini við nógvum veitslum og rúsevnum, og tá Helene møtir Carl, sær alt ljóst út, men hann doyr í eini vanlukku. Mamma Helene var av jødiskari ætt, men hevði dult tað sum mansmorð, og nú, tá Hitler kemur til valdið og fer at jagstra jødarnar, verður tað truplari og truplari hjá Helene at klára seg uttan samleikaprógv. Tí giftir hon seg við einum, hon ikki er góð við, hann kann fáa til vega samleikaprógv til hana. Tá sonur teirra er lítil, rýmir maðurin, og Helene lívbjargar sær sum frægast til tann dagin, hon sjálv fer frá soninum.
Skaldsøgan, sum fekk týsku virðislønina Deutscher Buchpreis 2007, lýsir søguna hjá Týsklandi fyrru helvt av 20 øld og varpar ljós á, hvussu gongdin ávirkar lívið hjá vanligum menniskjum og ger tey til offur.

Julia Franck: Middagsfruen (2008). 388 síður